نظریه بالبی

نظریه بالبی : اهمیت سال‌های اولیه زندگی در شکل‌گیری دلبستگی و شخصیت فرد

بالبی همانند فروید روانکاو بود. وی معتقد است، سلامت روان و مشکلات رفتاری به تجارب کودکی فرد برمی‌گردد. نظریه دلبستگی، نخستین بار توسط بالبی مطرح شد که به نقش جدایی کودک از والدین در شکل‌گیری شخصیت اشاره دارد. ریشه‌ی نظریه بالبی بالبی تحت تأثیر نظریه کردارشناسی قرار گرفت. وی به‌ویژه تحت تأثیر آزمایش لورنز، دریافت…

شرطی سازی کلاسیک :‌ نظریه پاولف، روانشناس و فیزیولوژیست روسی

شرطی سازی کلاسیک (classical conditioning)، یادگیری از طریق تداعی محرکی خنثی با محرکی معنادار و توانایی فراخوانی پاسخ مشابه است. یک روز بهاری را در نظر بگیرید. مادری به همراه کودکش برای قدم زدن بیرون رفته است. کودک دستش را دراز می‌کند تا گلی را بچیند، اما زنبوری روی گل نشسته است و کودک را…

نظریه اتو رنک

نظریه اتو رنک: ضربه تولد، مفهوم اراده و شخصیت براساس روان کاوی کلاسیک

اتو رنک یکی از نظریه‌پردازان شخصیت بود که با زیگموند فروید، رابطه تنگاتنگی داشت. بنابراین جهت‌گیری نظری او روانکاوانه بود. او در نهایت، یکی از نظریه‌های شخصیت را با رویکرد روانکاوی مطرح نمود که با وجود شهرت کمش، بر بسیاری از جریان‌ها از جمله درمان مراجع‌محوری راجرز، رویکرد گشتالتی پرلز و نظریه وجودی رولو می،…

نظریه توپوگرافیک روان

نظریه توپوگرافیک روان – ناهشیار، نیمه هشیار و هشیار

زیگموند فروید اولین روانشناسی بود که به صورت جدی به سازمان بندی شخصیت و بررسی آن پرداخت. او از بررسی مراجعین اولیه ی خود در بین سال های ۱۹۰۰ تا ۱۹۰۵، نظریه توپوگرافیک روان را برای تبین ساختار روان انسان و چگونگی عملکرد او مطرح کرد. فروید در این مدل، روان انسان را داری سطوحی…

نظریه ثرندایک

نظریه ثرندایک: تئوری یادگیری و مفاهیم اصلی نظریه وی

ادوراد ثرندایک را می‌توان بهترین روانشناس آموزشی نه تنها در آمریکا بلکه در کل دنیا، دانست. نظریه ثرندایک علاوه بر حوزه روانشناسی یادگیری و ژنتیک، روانشناسی اجتماعی را نیز شامل می‌شود. نظریه یادگیری ثرندایک عنوان می‌کند که در سیستم عصبی بین محرک و پاسخ، ارتباط بوجود می‌آید. او این ارتباط شکل گرفته را با نماد…

نظریه اریک برن

نظریه اریک برن : مروری بر نظریه تحلیل رفتار متقابل

در نظریه اریک برن ، شخصیت فرد به صورت سه حالت جدا­گانه‌ی خود (ego) سازمان یافته است. این سازمان یافتگی شخصیت به سه صورت والد، بالغ،‌ کودک در نظر گرفته می‌شود. سه بعد والد،‌ بالغ و کودک براساس مفهومی نظری دیده نمی شوند، بلکه مدام در واقعیت قابل مشاهده هستند. حالت کودک براساس نظریه اریک…

پنجره جوهری

پنجره جوهری ، نظریه ای برای خودشناسی و آشنایی با شخصیتمان

پنجره ی جوهری نظریه ای مشهور در حیطه خودشناسی و شناخت شخصیت است؛ که در سال ۱۹۹۵ مطرح شد و عنوانش از ابتدای نام کوچک نظریه پردازانش، یعنی «جوزف لوفت» و «هری اینگهام» گرفته شده است. این نظریه در خودشناسی و اصلاح سبک ارتباطی بین فردی، بسیار موفق عمل کرده است؛ به همین دلیل در…

درون‌گرایی

درون‌گرایی : با ابعاد مختلف این صفت شخصیتی، آشنا شوید

درون‌گرایی یک ویژگی شخصیتی است که بیشتر با تأکید بر احساسات درونی فرد، شناخته می‌شود تا برانگیخته شدن در پاسخ به محرک‌های بیرونی. در نظریه‌های شخصیت مختلف و به طور ویژه در نظریه‌های صفت، اغلب بیان می‌شود که درون‌گرایی و برون‌گرایی، دو سر یک طیف هستند و افراد معمولا درجاتی از ویژگی‌های هردو تیپ شخصیتی…

واکنش وارونه

واکنش وارونه: شرح این مکانیزم دفاعی به همراه مثال

واکنش وارونه مکانیزمی است که در آن فرد احساسات، عواطف و تمایلاتی در سطح هشیار نشان می‌دهد که دقیقا عکس تکانه‌های ناهشیار تهدید کننده او است. این فرایند که می‌تواند گاهی گیج‌کننده باشد، احساسات و تمایلاتی در شخصیت فرد هستند، که ما آنان را از نظر اجتماعی، یا گاهی قانونی غیرقابل پذیرش می‌دانیم. در این…

مکانیزم دفاعی جابجایی

مکانیزم دفاعی جابجایی : ابراز احساسات ناخوشایند به سوژه‌ای امن‌تر

عموما زمانی که افراد احساسات منفی را تجربه می‌کنند، سعی می‌کنند به روشی با آن کنار بیایند. گاهی اوقات افراد از انجام این کار آگاه هستند؛ اما در بسیاری موارد بدون آگاهی صورت می گیرد. مکانیزم‌های دفاعی یکی از راه‌های کاهش اضطراب و ترمیم تعادل است. جابجایی یک مکانیزم ‌های دفاعی رایج است که طی…

تئوری دیوید باس

تئوری دیوید باس: آیا زنان و مردان در روابط خود، راهبردهای متفاوتی دارند؟

دیوید باس یکی از نظریه‌پردازان شخصیت است که براساس دیدگاه تکاملی از شخصیت، نظریه خود را درمورد روابط زن و مرد، مطرح کرده است. یکی از نظریه‌های شخصیت دیوید باس، معیارهای جفت‌یابی متفاوت زنان و مردان را شرح می‌دهد که در متن مجزایی، درمورد آن، بحث شده است. اما تئوری دیوید باس در طول زمان،…

فرافکنی

فرافکنی: نسبت دادن ویژگی‌های غیر‌قابل پذیرش در خود، به دیگری

فرافکنی یک مکانیزم دفاعی روانشناختی است که با نسبت دادن ویژگی‌های غیر قابل پذیرش فرد به دیگری، تعریف می‌شود. این مفهوم برای اولین بار در دهه ۱۸۹۰، توسط زیگموند فروید معرفی شد. مانند دیگر مکانیزم‌های دفاعی، فرافکنی نیز توسط ایگو استفاده می‌شود. فرد به طور ناهشیار،احساسات یا تکانه‌های دشوار و غیرقابل قبول خود را به…