نظریه پرلز

نظریه پرلز : رویکرد روانشناس آلمانی و گشتالت درمانی

فردریش پرلز یا همان فریتز پرلز، یکی از نظریه پردازان شخصیت است که درابتدا از طرفداران روانکاوی بود. اما ده سال بعد، به تجدید نظر در این حیطه پرداخت و تلاش کرد نظریه پرلز را بنیان نهد. به مرور، تجدید‌نظر‌های او در حیطه‌ی روانکاوی، به حدی رسید که به نظر می‌رسید که او تمایل به…

نظریه شناختی رفتاری

شناختی رفتاری: نظریه‌هایی از رویکردهای رفتارگرایان تا شناخت‌گرایان

در روانشناسی، هر موضوعی را می‌توان با رویکردهای گوناگون بررسی کرد. رویکرد، شیوه‌ی نگرش به یک موضوع است. روانشناسی با دو مکتب ساخت‌گرایی و کارکردگرایی، از فلسفه جدا شد و در دهه‌ی ۱۹۲۰، این دو مکتب جای خود را به سه مکتب جدید دادند: رفتارگرایی، روانشناسی گشتالت، و روانکاوی؛ که در ادامه این مسیر، رویکردهای…

رویکرد وجودی

رویکرد وجودی – انسان گرایانه به شخصیت : نیروی سوم روانشناسی

نظریه‌پردازان شخصیت رویکرد وجودی – انسان گرایانه، از محدود بودن انسان و کم‌بودن اختیار انسان در دیگر رویکردها، راضی نبودند. آن‌ها مفاهیمی همچون آزادی و مسئولیت و گرایش به خودشکوفایی را مطرح کردند. در این رویکردها، انسان‌ها پس از ارضای نیازهای سطح پایین‌تر مانند گرسنگی، تشنگی و امنیت، به دنبال نیازهای متعالی می‌روند. از نظر…

ایگو

ایگو یا عنصر خود – در نظریه شخصیت فروید و روانکاوی

نظریات مختلفی مثل روانی جنسی، توپوگرافیک و ساختاری توسط زیگموند فروید معرفی شده‌اند. خود یا ایگو (Ego) یکی از عناصر اصلی شخصیت در نظریه روانکاوی فروید است. طبق نظریه فروید ایگو(خود) در کنار نهاد و فراخود(سوپرایگو)، یکی از سه عنصر شخصیت را تشکیل می‌دهد. ایگو و رشد شخصیت فروید در مقاله ی رئوس روانکاوی، بیان…

نظریه وینیکات

نظریه وینیکات: توجه به رابطه اولیه مادر-کودک و مفاهیم اصلی آن

دونالد وینیکات یکی از روانکاوان و روانپزشکان برجسته‌ی زمان خود بود. امروزه هسته مرکزی نظریه وینیکات را تمرکز به روابط اولیه مادر-کودک می‌دانند. ملانی کلاین یکی از روانکاوان هم دوره او بود که می‌توان گفت وینیکات بسیار تحت تأثیر نظریه کلاین قرار گرفته است. کارهای وینیکات را می‌توان به سه دوره تقسیم کرد که هر…

منبع کنترل

منبع کنترل : مفهومی در نظریه راتر- روانشناس برجسته آمریکایی

نظریه راتر، ابعاد مختلفی دارد مانند نظریه یادگیری اجتماعی، منبع کنترل و غیره. در این متن نظریه او در مورد منبع کنترل را بررسی می‌کنیم و به کاربرد نظریه  راتر در درمان، خواهیم پرداخت. راتر متوجه شد برخی افراد معتقدند که تقویت کننده‌ها به اعمال خودشان بستگی دارد و اعمال آنها تقویت کننده‌ها را کنترل…

نظریه راتر

نظریه راتر : روانشناس آمریکایی و نظریه یادگیری اجتماعی- شناختی

جولین راتر، روانشناس برجسته یهودی- آمریکایی، نظریه یادگیری اجتماعی شناختی را مطرح کرد. نظریه راتر بر پنج فرض استوار است و راتر براساس این پنج فرض، نظریه شخصیت خود را مطرح کرد. راتر براساس نظریه شخصیتی خود، قصد دارد رفتارهای انسان را پیش بینی کند. پنج فرض اساسی نظریه راتر با توجه به نظریه راتر…

درماندگی

درماندگی آموخته شده، سبک‌های تبیینی و مدل اسناد در دیدگاه سلیگمن

مارتین سلیگمن کار خود را به صورت محدود بر روی شخصیت آغاز کرد. اولین پژوهش‌های او، به معرفی مفهوم درماندگی آموخته شده منجر شد. او یک گروه سگ را در قفس گذاشت و به آن‌ها شوک الکتریکی آزارنده‌ای که خطر جسمانی نداشت، وارد کرد. این سگ‌ها نمی‌توانستند از این شوک، فرار یا اجتناب کنند. سلیگمن…

فانتزی ناخودآگاه

فانتزی ناخودآگاه ،یک مفهوم روانکاوی از فروید تا کلاین

فانتزی ناخودآگاه یکی از کلیدی ترین مفاهیم روانکاوی است که در فهم بسیاری از نظریات روانکاوی، خصوصا نظریه ی ملانی کلاین، اهمیت دوچندان دارد. فانتزی از آنجا اهمیت می‌یابد که فانتزی‌های ناخودآگاه ، پدیده‌هایی همه گیر و همه جا حاضر هستند و نزد هر فرد و همیشه فعالند؛ یعنی حضور آنها، همچون وجود عقده‌ی ادیپ،…

نظریه آیزنک

نظریه آیزنک : سه بعد شخصیتی دارای ریشه ژنتیکی و زیستی

آیزنک مانند کتل، از نظریه‌پردازان صفت بود. رویکرد او چندین تفاوت با رویکرد کتل داشت. یکی از تفاوت‌های نظریه آیزنک با کتل، این بود که آیزنک قبل از این‌که داده‌ها را تحلیل عاملی کند، بیشتر از روش فرضی-قیاسی استفاده کرد. همچنین او به جای تعداد زیاد صفت، سه عامل عمده را پیدا کرد. در نهایت،…

نظریه جورج کلی

نظریه جورج کلی بخش دوم: کاربرد نظریه سازه شخصی

در مطلب قبل، راجع به نظریه جورج کلی یعنی ‌نظریه سازه شخصی صحبت کردیم. جورج کلی با تجربه‌های خود به عنوان یک روان‌درمانگر، قالب نظریه سازه شخصی خود درمورد شخصیت را بست. او در مورد رشد نا‌بهنجار، تهدید، ترس، اضطراب، پریشانی روانی و روان‌درمانی، نظریاتی ارایه نمود. پریشانی روانی در نظریه جورج کلی براساس نظریه…

اختلال شخصیت در میلون

اختلال شخصیت در نظریه میلون – تقسیم بندی‌ حیطه‌ها و سبک‌های مطرح شده

تئودور میلون اصول تکامل شخصیت را بر اساس قطب‌بندی‌هایی مطرح می‌کند که تعاملات متفاوت این قطب‌بندی‌ها، اختلالات شخصیت را به وجود می‌آورند. این حیطه­‌ها نشان می‌­دهند که از دیدگاه میلون، شخصیت متشکل از قلمروهای متعدد ساختاری و عملکردی است. در واقع، شخصیت تنها رفتار، شناخت یا تعارض‌­های ناهشیار نیست، بلکه ترکیبی از همه آن‌­هاست. متن…