وجدان‌گرایی یکی از مقیاس‌های اصلی آزمون شخصیت نئو است و پیگیری (self-discipline) پنجمین خرده مقیاس وجدان‌گرایی (C5) می‌باشد. در این مبحث در مورد پیگیری در آزمون نئو، که یکی از آزمون‌های عینی برای سنجش شخصیت است، بحث می‌شود.

توصیف پیگیری در آزمون نئو

ما در ابتدا پیگیری را معادل پشتکار می‌دانیم؛ یعنی توانایی ادامه دادن به وظایف و مسئولیت‌ها بر خلاف خستگی یا دیگر موانع و عوامل پرت‌کننده حواس. افرادی با نمرات پایین پیگیری، مستعد تعلل کردن هستند و در صورتی که با ناکامی روبرو شوند، به سرعت تسلیم می‌شوند. از طرفی می‌توان پیگیری را یکی از جنبه‌های خودکنترلی دانست اما خودکنترلی یک سازه گسترده‌تر است که شامل جنبه‌هایی از روان‌آزردگی است. در بررسی‌ای که انجام شده، تحلیل عاملی مقیاس‌های خودکنترلی نشان داده که بازداری امیال و تکانه‌ها (مثلا خوردن، سیگار کشیدن و پول خرج کردن) بیشتر به خرده مقیاس تکانشگری از مقیاس روان‌آزردگی در آزمون نئو مربوط است تا مقیاس وجدان‌گرایی. درحالی که پیگیری به پشتکار فعالانه‌تری درمورد مسئولیت‌ها اشاره دارد که فورأ از فرد خواسته نشده و بنابراین می‌توان آن را عاملی از وجدان‌گرایی دانست.

کارکرد پیگیری

پیگیری عاملی است که می‌تواند به تغییر موفقیت‌آمیز فرد کمک کند. چرا که فرد با وجود آنکه با شکست و ناکامی روبرو می‌شود، اما ناامید نمی‌شود و به راه خود برای رسیدن به هدفش ادامه می‌دهد. در چنین شرایطی فرد از توان جسمی و روانی خود برای غلبه بر شرایط موجود، استفاده می‌کند و برای رسیدن به خواسته‌اش، استمرار و صبر را در پیش می‌گیرد. چنین فردی ممکن است لزومأ به خواسته خود نرسد اما تمام پیگیری و مداومت را برای رسیدن به آن، به کار می‌گیرد و معمولأ کارهای خود را به موقع و بدون اتلاف وقت انجام می‌دهد. اما با وجود همه این نتایج مثبتی که برای پیگیر بودن ذکر شده، این ویژگی می‌تواند معایبی هم برای فرد به دنبال داشته باشد. از جمله اینکه فرد ممکن است آنقدر به صورت مصرانه درگیر اهداف خاصی باشد که از سایر اهداف و سرگرمی‌ها در زندگیش غافل شود.‌

ذکر یک مثال

به عنوان مثال ممکن است دانش‌آموزی در مدرسه با یک مسأله ریاضی دشوار روبرو شود و موفق به حل آن از طریق راه‌حلی که به کار برده نشود. در مواجهه با این مسأله، این دانش‌آموز به دو صورت می‌تواند واکنش نشان دهد: یا تسلیم می‌شود و از ادامه حل آن مسأله، دست می‌کشد و یا ناامید نمی‌شود و از راه‌های دیگری استفاده می‌کند تا بتواند راه درست را پیدا کند. در حالت اول، دانش‌آموز درجات پایین و در حالت دوم، درجات بالایی از پیگیری را دارد. ورزشکاری که با وجود آسیب‌های جسمی که می‌بیند باز هم دلسرد نمی‌شود، فعالیت‌های خود را متوقف نمی‌کند و در اولین فرصت به فعالیت ورزشی خود برمی‌گردد نیز مثالی از فردی با درجات بالای پیگیری است.

منبع برای مطالعه بیشتر