تست شخصیت mmpi-2 پرسشنامه خودگزارش دهی است که در سال ۱۹۴۳ توسط هاتاوی و مک‌کینلی ساخته شد و در سال ۱۹۸۹ مورد بازیابی قرار گرفت و انتقاداتی مانند عدم کفایت نمونه هنجاریابی، دستور زبان منسوخ و سوگیری های جنسی که در نسخه اولیه وجود داشت رفع شد.

این آزمون ۵۶۷ ماده دارد که شامل ماده های بالینی و اعتباری است و اجرای آن برای افراد با هوش متوسط و بالاتر و در شرایطی که عاملی تمرکز فرد را بر هم نزند بین ۱ تا ۵/۱ ساعت زمان می برد. این آزمون به راحتی قابل اجراست و به صورت دستی و یا به وسیله کامپیوتر قابل اجرا و نمره گذاری است. گرچه اجرای آن راحت است اما استفاده از آزمون باید توسط متخصصان با صلاحیتی که در مورد منطق آزمون، پویایی ها و ساختار شخصیت و آسیب شناسی اطلاع کافی دارند اجرا و تفسیر شود.

آزمودنی های این آزمون باید بالای ۱۸ سال سن داشته باشند و برای آزمودنی های زیر ۱۸ سال از آزمونmmpi-a استفاده می شود.

چرا آزمون mmpi-2

آنچه mmpi-2 را منحصر به فرد می کند علاوه بر جامعیت آن که تصویر و تفسیر کاملی را از ابعاد مختلف شخصیت فرد طبق مقیاس های بالینی ارئه می دهد با استفاده از مقیاس های اعتباری که دارد امکان دور زدن آزمون را تا حد بسیاری کاهش می دهد یعنی اگر آزمودنی دروغ بگوید یا بخواهد به چیزی تظاهر کند در آزمون مشخص می شود به همین خاطر از این آزمون علاوه بر موارد بالینی در موارد قانونی و استخدام مشاغل حساس نیز استفاده می شود.

خاستگاه آزمون mmpi-2

ابتدا هاتاوی و مک کینلی با استفاده از کلیدیابی تجربی حدود ۱۰۰۰ ماده اولیه را که از منابع متخلف مانند شرح حال های روانپزشکی ونگرش سنج های اجتماعی ساختند که این روش نوآوری بود به این صورت که انتخاب آن ماده ها مستلزم این بود که بین گروه های مختلف فرق بگذارد و از آن میان ۵۰۴ ماده را انتخاب کردند.سپس ماده ها را به یک گروه افراد بهنجار و یک گروه آزمودنی های بالینی ارائه کردند و در صورت کارا بودن آن ماده برای مورد خاص وارد آزمون می شد. در گام بعدی مقیاس های اعتباری طراحی شدند تا صحت و اعتبار آزمون تأمین گرد.

برتری ۲-mmpi

محتوای اغلب پرسش های این آزمون نسبتا آشکار است و نشانه های بیماری های روان شناختی، عصب شناختی و جسمانی را می سنجد؛ اما محتوای برخی از سوال ها مبهم هستند زیرا فرایند زمینه سازی که به اختلالات روانی، سلامت عمومی، علایق شغلی و …….. مربوط می شود به وسیله این پرسش ها سنجیده می شوند.

همچنین تست شخصیت mmpi-2 پس از نمره گذاری نیمرخی را از شخصیت فرد به تصویر می کشد و با توجه به قله ها و دره های تصویر شده کدی را برای شخصیت فرد ارائه می دهد. البته نکته مهم در تفسیر این نیمرخ ها در نظر گرفتن تصویری کلی از شخصیت فرد است زیرا ممکن است یک کد یکسان برای ۲ نفر با توجه به ویژگی های منحصر به فردشان معانی متفاوتی بدهد.

مولفه های اصلی آزمون mmpi-2

مقیاس های اعتباری

در آزمون mmpi-2سعی شده با طراحی مقیاس هایی نگرش آزمودنی را نسبت به آزمون مورد سنجش قرار دهند تا در تفسیر آزمون عواملی مانند دروغگویی، پاسخ های مغایر، خوبتر نشان دادن خود مدنظر قرار گیرد و تفسیر صحیحی از شخصیت فرد ارائه داده شود.

نمره نمی دانم (؟)

این مقیاس تعداد سوال هایی که بدون جواب گذاشته شده است یا به هر دو گزینه بله و خیر پاسخ داده شده است را می سنجد. دلایلی مانند عدم تمرکز و آشفتگی ذهنی، نپذیرفتن خصوصیات منفی، تردید در پاسخدهی و یا بی اطلاعی در مورد محتوای سوال  نمره این مقیاس را افزایش می دهد.

مقیاس ناهمسانی پاسخ های متغیر

آزمون mmpi-2  تعدادی ماده با محتوای همسان یا متضاد دارد. در صورتی که آزمودنی پاسخ های ناهمسانی به جفت ماده ها بدهد نمره این مقیاس بالا می رود. عواملی مانند پاسخ تصادفی، گرایش به انتخاب گزینه غلط یا صحیح و یا افرادی که عمدا وانمود به خصوصیات بد می کنند، نمره این مقیاس بالا می رود.

مقیاس ناهمسانی پاسخ های درست

هدف از تدوین این مقیاس تشخیص گرایش افراد به پاسخ بلی یا پاسخ خیر بود. که هر کدام از این ۲ حالت نمیرخ حاصل را نامعتبر میکند.

مقیاس نابسامدی (F)

در ابتدا این مقیاس با هدف تشخصی افرادی که کاملا تصادفی به آزمون پاسخ می دهند طراحی شد اما بعد مشخص شد در تشخصی افرادی که بسیار آشفته هستند و یا افراد آشفته ای که می خواهند خود را بدتر نشان دهند مفید است.

(FP)مقیاس

این مقیاس به عنوان مکمل مقیاس F طراحی شده است. از آنجایی که نمره بالا در F اغلب مربوط به آسیب شناسی روانی افراد است این مقیاس طراحی شد تا پاسخ های نابسامد هم بیماران روانی هم نمونه هنجاری را بسنجد.

مقیاس دروغ‌سنج (L)

ماده های این مقیاس به نقطه ضعف های کوچکی اشاره دارد که عموما افراد آن ها را به راحتی می پذیرند. بنابراین فردی که در L نمره بالایی بگیرد تلاش عمدی و ساده لوحانه ای برای ارائه چهره مطلوبی از خود دارد.

مقیاس تصحیح (K)
این مقیاس شاخص دقیق تری نسبت به L برای تشخیص انکار آسیب شناسی و ارائه تصویر مطلوبی از خود و یا برعکس اغراق در آسیب شناسی روانی و تلاش برای بدتر نشان دادن خود است.

مقیاس خودتوصیفی عالی (S)

این مقیاس برای ارزیابی تمایل افراد به نمایش خود به عنوان فردی بسیار شریف و مسئولیت پذیر و عاری از هرگونه مشکل روانی یا نقطه ضعف اخلقی می باشد. در آزمون های استخدامی و حضانت کودک این مقیاس قابل استناد است.

مقیاس های بالینی آزمون MMPI-2

۱۰ مقیاس بالینی این آزمون جنبه های شخصیتی و آسیب شناسی روانی فرد را مورد سنجش قرار می دهد.

خودبیمارانگاری (۱)

اشتغال ذهنی با بدن و ترس از بیماری نمره فرد را در این شاخص افزایش میدهد.

افسردگی (۲)

این مقیاس روحیه ضعیف، ناامیدی نسبت به آینده و نارضایتی عمومی از وضعیت زندگی را می سنجد.

هیستری ( ۳)

بعضی افراد در پاسخ به فشارهای روانی علائم بدنی مانند قلب درد، تهوع و استفراغ، بی خوابی و سر درد نشان میدهند و وجود هرگونه مشکل روانی و عاطفی را انکار کرده و به طور کلی خوش بینی ساده لوحانه ای نسبت به سایر افراد دارند. این گونه افراد در مقیاس شماره ۳ نمره بالایی می گیرند.

انحراف روانی اجتماعی (۴)

این مقیاس نارضایتی از زندگی، مشکلات خانوادگی، بزهکاری، مشکلات جنسی و مشکل با مراجع قدرت را می سنجد.

مردانگی-زنانگی (۵)

نمره بالا در مقیاس ۵ برای هم زنان هم مردان نشان از دوری از کلیشه های جنسیتی و پذیرفتن نقش ها و ویژگی های از هر دو جنسیت است.

پارانویا (۶)

این مقیاس ضمن سنجش رفتارهای روان پریشانه مانند هذیان های گزند و آسیب مواردی مانند حساسیت، بدبینی، رفتار غیر اجتماعی و شرافت اخلاقی بیش از حد را نیز پوشش می دهد.

ضعف روانی (۷)

این مقیاس همپوشانی زیادی با اختلال وسواس فکری-عملی دارد. یعنی چنانچه فرد تردید، اجبار و ترس غیر منطقی زیاد از حد داشته باشد نمره وی در مقیاس ۷ بالا می رود.

اسکیزوفرنیا (۸)

این مقیاس طیف وسیع و ناهمگنی از اختلالات را شامل می شود. علائمی که در این مقیاس سنجیده می شود  از تشانه های واضح روان پریشی مانند توهم و هذیان تا مشکل تمرکز، از خوبیگانگی و روابط ضعیف خانوادگی را شامل می شود.

هیپومانیا (۹)

برخی از ماده های این مقیاس اختصاصا به ویژگی های اختلال شخصیت هیپومانیا مانند تحریک پذیری و بزرگمنشی می پردازد و برخی هم  روابط خانوادگی، ارزش ها و نگرش های اخلاقی و نگرانی های جسمی را می سنجد.

درونگرایی اجتماعی (۰)

ماده های این مقیاس به کناره گیری از تماس ها و مسئولیت های اجتماعی می پردازد. بخشی دیگر از محتوای این مقیاس به ناسازگاری های عمومی و تحقیر نفس می پردازد

در این مقاله نگاهی کلی به آزمون mmpi-2 داشتیم برای آشنایی با دیگر آزمون های شخصیت با پرسونالوژی همراه باشید.