نظریه خلق و خو

نظریه خلق و خو : سه عنصر شخصیتی تهییج پذیری، فعالیت و معاشرتی بودن

آرنولد باس و رابرت پلامین، در نظریه خلق و خو سه عامل را مشخص کردند که به اعتقاد آن‌ها، عناصر اصلی شخصیت هستند. این سه مورد عبارتند از: تهییج پذیری (Emotionality)، فعالیت (Activity) و معاشرتی بودن (Sociability). این دو محقق و نظریه‌پرداز شخصیت معتقد بودند که شخصیت هر فرد از مقادیر مختلفی از این سه…

نظریه دیوید باس

نظریه دیوید باس : آیا زنان و مردان، معیارهای متفاوتی برای انتخاب شریک خود دارند؟

دیوید باس، یکی از نظریه پردازان شخصیت در حوزه روانشناسی تکاملی است. درواقع نظریه او، به عنوان یکی از نظریه‌های شخصیت، براساس پژوهش‌های مختلفش درمورد روابط زن و مرد، صورت گرفته است. یکی از مفاهیم مهم در نظریه دیوید باس، معیارهای متفاوت برای انتخاب جفت است. این نظریه بیان می‌کند که بر اساس سیر تکاملی…

نظریه بوهلر

نظریه بوهلر :رویکرد انسانگرایی به روانشناسی رشد کودک و نوجوان

شارلوت بوهلر، از جمله نظریه‌پردازانی است که در زمینه رشد کودکان و نوجوان، صاحب نظر می‌باشد. نظریه بوهلر با رویکردی انسانگرایانه و وجودی به بررسی مراحل رشدی انسان پرداخته است. نظریه بوهلر در ارتباط با سایر رویکردها از آنجایی که بوهلر رویکردی انسانگرایانه-وجودی دارد؛ بنابراین به انسان به عنوان یک کل نگاه می‌کند و با…

دوپاره سازی

دوپاره سازی: ناتوانی در دیدن کل، اصرار بر تمرکز بر جزء

دوپاره سازی یک مکانیزم دفاعی بسیار رایج ایگو است. دوپاره سازی این‌گونه تعریف می‌شود که ما باورها، اعمال، افراد مورد علاقه یا موضوع مورد علاقه، یا افراد دیگر را به استناد ویژگی‌های خوب یا بد آنان،‌ به خوب و بد تقسیم کنیم. این تقسیم کردن به گونه‌ای است که دوقطب خوب و بد را در…

روانشناسی مثبت نگر

روانشناسی مثبت نگر: تمرکز بر توانایی‌ها و استعداد افراد

روانشناسی مثبت نگر در اواخر دهه ۱۹۹۰ به وسیله سلیگمن شکل گرفت. او که با مفهوم درماندگی آموخته شده، فرد مشهوری شده بود، احساس کرد هنوز می‌تواند به جامعه روانشناسی خدمت کند. روانشناسی مثبت نگر به خوشبختی، برتری و عملکرد بهینه انسان می‌پردازد. سلیگمن از رویکردهای دیگر شخصیت، به خاطر تمرکز بر روی اشکالات و…

گشتالت درمانی

گشتالت درمانی : رویکرد درمانی پرلز-روانشناس آلمانی

گشتالت درمانی نوعی رویکرد وجودی- پدیدارشناختی است و مبتنی بر این اصل است که افراد را باید در بستر رابطه جاری آنها با محیط شناخت. در نظریه شخصیت پرلز به لایه‌های آسیب شناسی روانی اشاره کردیم که در گشتالت درمانی مد نظر قرار می گیرند. در بخش اول نظریه پرلز اشاره کردیم که در لایه…

نظریه سالیوان

نظریه سالیوان: اهمیت روابط میان‌فردی در رشد شخصیت سالم

نظریه شخصیت هری استک سالیوان با فاصله گرفتن از مفاهیم فرویدی و با تأکید بر اهمیت روابط میان فردی شکل گرفت. تحقیقات سالیوان در این حوزه منجر به شکل‌گیری رشته‌ای در روانشناسی به نام، روانکاوی میان‌فردی شد. به عقیده سالیوان روشی که افراد با یکدیگر تعامل می‌کنند، می‌تواند در ایجاد شخصیتی بهنجار مؤثر واقع شود؛…

فراخود

فراخود (Super Ego)، در نظریه شخصیت فروید و روانکاوی

در روانکاوی که زیگموند فروید به ما ارائه می‌دهد، مدل‌های مختلفی مثل رشد روانی جنسی، توپوگرافی و ساختاری مطرح شده است. در مدل سه عنصر شخصیت او، فراخود یا فرامن، آخرین عنصری است که تکوین می‌یابد. فراخود از دل خود(ایگو) سر بر می‌آورد. پس در هر مرحله از اندیشه‌هایمان، باید به تناسب آن‌ها توجه کنیم.…

نظریه پرلز

نظریه پرلز : رویکرد روانشناس آلمانی و گشتالت درمانی

فردریش پرلز یا همان فریتز پرلز، یکی از نظریه پردازان شخصیت است که درابتدا از طرفداران روانکاوی بود. اما ده سال بعد، به تجدید نظر در این حیطه پرداخت و تلاش کرد نظریه پرلز را بنیان نهد. به مرور، تجدید‌نظر‌های او در حیطه‌ی روانکاوی، به حدی رسید که به نظر می‌رسید که او تمایل به…

نظریه شناختی رفتاری

شناختی رفتاری: نظریه‌هایی از رویکردهای رفتارگرایان تا شناخت‌گرایان

در روانشناسی، هر موضوعی را می‌توان با رویکردهای گوناگون بررسی کرد. رویکرد، شیوه‌ی نگرش به یک موضوع است. روانشناسی با دو مکتب ساخت‌گرایی و کارکردگرایی، از فلسفه جدا شد و در دهه‌ی ۱۹۲۰، این دو مکتب جای خود را به سه مکتب جدید دادند: رفتارگرایی، روانشناسی گشتالت، و روانکاوی؛ که در ادامه این مسیر، رویکردهای…

رویکرد وجودی

رویکرد وجودی – انسان گرایانه به شخصیت : نیروی سوم روانشناسی

نظریه‌پردازان شخصیت رویکرد وجودی – انسان گرایانه، از محدود بودن انسان و کم‌بودن اختیار انسان در دیگر رویکردها، راضی نبودند. آن‌ها مفاهیمی همچون آزادی و مسئولیت و گرایش به خودشکوفایی را مطرح کردند. در این رویکردها، انسان‌ها پس از ارضای نیازهای سطح پایین‌تر مانند گرسنگی، تشنگی و امنیت، به دنبال نیازهای متعالی می‌روند. از نظر…

ایگو

ایگو یا عنصر خود – در نظریه شخصیت فروید و روانکاوی

نظریات مختلفی مثل روانی جنسی، توپوگرافیک و ساختاری توسط زیگموند فروید معرفی شده‌اند. خود یا ایگو (Ego) یکی از عناصر اصلی شخصیت در نظریه روانکاوی فروید است. طبق نظریه فروید ایگو(خود) در کنار نهاد و فراخود(سوپرایگو)، یکی از سه عنصر شخصیت را تشکیل می‌دهد. ایگو و رشد شخصیت فروید در مقاله ی رئوس روانکاوی، بیان…