مقاومت در روان‌درمانی

مقاومت در روان‌درمانی: عدم تمایل ناهشیار برای تغییر در طی فرایند درمان

 احتمالاً در مکالمات روزمره خود به واژه مقاومت برخورد کرده‌اید. فلان فرد یا فلان چیز مقاومت بالایی دارد. مثلاً وقتی در زبان عامیانه می‌گوییم شخصیت مقاومی است، منظورمان این است که سرسختی بالایی دارد. یا وقتی می‌گوییم ملتی در برابر ملت دیگر مقاومت کرده است، منظورمان این است که آن ملت، اجازه نفوذ دیگران به…

مادر نسبتاً خوب

مادر نسبتاً خوب: مفهومی مهم در نظریه دونالد وینیکات

در بررسی شخصیت از طریق نظریات روانکاوی و روابط ابژه، توجه به رابطه‌ی اولیه‌ای که بین مادر یا مراقب اولیه و کودک بوده بسیار حائز اهمیت است. همان‌طور که در نظریات دیگری مثل نظریه زیگموند فروید و جان بالبی هم به این روابط اهمیت داده شده، دونالد وینیکات نیز با معرفی مفهوم مادر نسبتاً خوب…

عقده حقارت

عقده حقارت: یکی از مفاهیم مورد تأکید در نظریه آلفرد آدلر

یکی از مفاهیمی که در نظریه آدلر مورد تأکید قرار گرفته، عقده حقارت (inferiority complex) است. با آن‌که در نظریه آلفرد آدلر، احساس حقارت یک احساس بهنجار در نظر گرفته شده، اما عقده حقارت یکی از عوامل ایجاد کننده‌ی مشکلات روانشناختی و شخصیت است. تاریخچه واژه عقده حقارت انجمن روانشناسی آمریکا (APA) عقده حقارت را…

انتقال و انتقال متقابل

انتقال و انتقال متقابل: دو مفهوم مهم در فرایند روان‌د‌رمانی

احتمالاً برای همه‌ی ما پیش آمده که در ارتباط با فردی جدید، او را همانند فرد مهم دیگری در گذشته‌مان می‌دانیم. بنابراین همان احساساتی که نسبت به فرد قبلی داشته‌ایم را نسبت به فرد فعلی نیز نشان می‌دهیم. اما این اتفاق همیشه به صورت هشیارانه اتفاق نمی‌افتد. بلکه اغلب اوقات ممکن است به صورت ناخودآگاه…

خودشکوفایی

خودشکوفایی: توصیف و ویژگی‌های بالاترین سطح در سلسله مراتب نیازهای مازلو

خودشکوفایی یکی از مفاهیمی است که با شخصیت سالم در ارتباط است. این مفهوم به طور گسترده در نظریه آبراهام مازلو مطرح شد. بر اساس این نظریه، خودشکوفایی، بالاترین سطح نیازهاست و در صورتی فرد می‌تواند این نیاز را برآورده کند که نیازهای سطح پایین‌تر ارضا شده باشد. اکنون سؤال این است که خودشکوفایی چیست…

سوگواری و مراحل پنجگانه

سوگواری و مسیر کنار آمدن با فقدان عزیزان : ۵ مرحله سوگواری

وقتی که ما یکی از عزیزانمان را از دست می دهیم، رنجی که تجربه می‌کنیم می‌تواند غیر قابل تحمل باشد. اندوه و سوگواری پیچیده است و بعضی مواقع ممکن است ما از خود بپرسیم که آیا هیچوقت این حال بد و این حس غم پایانی دارد؟ در مواقع سوگواری ما احساسات متفاوتی مانند غم، سردرگمی…

تحلیل رویا

تاویل رویا: بررسی نظریه‌های مطرح‌شده برای فهم مشکلات روانشناختی از طریق رویا

همه ما در طول مدتی که خواب هستیم، رویاهایی می‌بینیم که گاهی اوقات ذهنمان را به خود، مشغول می‌کند. از طرفی شاید برای این رویاها معنای خاصی در نظر نگیریم و نسبت به آن‌ها بی اعتنا باشیم. اما آنچه در بعضی نظریات روانشناسی تحت عنوان تاویل رویا مطرح است، بر این عقیده است که رویاهای…

سازمان شخصیت نوروتیک

سازمان شخصیت نوروتیک یا سالم : یکی از سطوح در نظریه‌ی اتو کرنبرگ

اتو کرنبرگ، روانکاو معاصر، نظریات کلاین و روابط موضوعی را  با هم تلفیق کرد. مدل سازمان شخصیت کرنبرگ از مشهور‌ترین طبقه‌بندی‌های اختلالات شخصیت از دیدگاه روانکاوی است. در مدل ارائه شده توسط کرنبرگ، شخصیت از نظر سازماندهی به سه سطح تقسیم شده است. سازمان‌ها شامل سازمان شخصیت نوروتیک، مرزی و سایکوتیک می باشد. سازمان شخصیت نوروتیک،…

مکانیسم دفاعی فرونشانی

مکانیسم دفاعی فرونشانی یا جلوگیری : راه حلی سازگارانه برای فراموشی آگاهانه

در حوزه بررسی شخصیت، مکانیسم دفاعی فرونشانی به عنوان یکی از انواع مکانیسم‌های دفاعی شناخته می‌شود که در دسته‌ی دفاع‌های پخته از طبقه‌بندی وایلانت قرار گرفته است. فرونشانی برخلاف سرکوب که ناآگاهانه است، راهی است که فرد به صورت آگاهانه به کار می‌برد تا افکار، تکانه‌ها و هیجاناتی که ابرازشان در آن زمان و موقعیت…

توجه مثبت نامشروط

توجه مثبت نامشروط: یکی از اصول در دیدگاه مراجع محور راجرز

آیا شما به دیگران فقط در صورتی توجه می‌کنید که شرایط خاصی را در ارتباط با شما رعایت کنند؟ و آیا اگر آن شرایط را رعایت نکنند، دیگر به آن‌ها توجهی نمی‌کنید؟ درمورد خودتان چطور؟ آیا اطرافیانتان شخصیت شما را بدون هیچ قید و شرطی و همان‌طور که هستید می‌پذیرند یا فقط مشروط به موارد…

لغزش کلامی

لغزش کلامی : راهی برای ابراز تعارضات سرکوب شده در ناهشیار

زیگموند فروید در نظریه شخصیت خود، ناهشیار ما را بخش اصلی در تعیین رفتارهایمان می‌دانست. اما او می‌گفت که تمایلات یا تعارضات ناهشیار ما به صورت‌های دیگری آشکار می‌شوند. لغزش کلامی یکی از راه‌هایی است که می‌تواند خبر از اتفاقاتی نهفته در ناهشیارمان بدهد. اما این لغزش کلامی چیست و چطور می‌توان بر اساس آن،…

سازمان شخصیت مرزی

سازمان شخصیت مرزی: دومین سطح مطرح‌شده توسط اتو کرنبرگ

اتوکرنبرگ یکی از روانکاوان معاصر است که شخصیت را براساس یک مدل سه سطحی مطرح کرده است. اولین سطح، سازمان شخصیت نوروتیک یا سالم (با واقعیت سنجی سالم و درک کامل از خود و دیگران) و سومین سطح، سازمان شخصیت سایکوتیک (با واقعیت‌سنجی مختل و درک مختل از خود و دیگران) قرار دارد. اما در…